Verduurzamen van een monument is geen kwestie van de standaardmaatregelen afvinken. Wat elders vanzelfsprekend is, kan hier vergunningplichtig of ronduit onwenselijk zijn. Tegelijk is er meer mogelijk — en meer subsidie beschikbaar — dan veel eigenaren denken.
Ruimere eisen dan bij een gewone woning
De regelingen houden rekening met de bijzondere positie van monumenten. Voor glas geldt in 2026 dat u subsidie kunt krijgen bij een isolatiewaarde (U-waarde) van maximaal 5,8 W/m²K. Dat is aanzienlijk ruimer dan de eis die voor reguliere woningen geldt — logisch, want authentiek glas in een monumentaal kozijn haalt de nieuwbouwnorm nooit.
Verder komen als eigenaar-bewoner van een monument uiteenlopende isolatiemaatregelen in aanmerking: glas, gevel, dak, zolder, vloer en fundering.
De ISDE en wat er in 2026 nieuw is
Sinds 1 januari 2024 is de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) beter toegankelijk voor monumenteigenaren. Aanvragen kan tot en met 31 december 2030. Nieuw in 2026 is een eenmalige subsidie van 400 euro voor ventilatie, in combinatie met isolatiemaatregelen. Let wel op: de regels voor het indienen van een aanvraag zijn per 2026 aangescherpt.
Eerst onderzoek, dan maatregelen
Er bestaat daarnaast een subsidie van 4.000 euro voor het laten uitvoeren van een duurzaamheidsonderzoek. De kosten van de maatregelen zelf vallen niet onder díe regeling — het gaat puur om het onderzoek.
Dat is bij een monument geen overbodige tussenstap. Een verkeerd gekozen isolatiemaatregel kan vochtproblemen veroorzaken in constructies die daar honderd jaar lang geen last van hadden. Onderzoek vooraf is hier goedkoper dan herstel achteraf.
En de waarde?
Verduurzaming werkt op twee manieren door in de waarde. De exploitatielasten dalen, wat de gebruikswaarde verhoogt. Maar de investering zelf is bij een monument slecht te vergelijken met die bij regulier vastgoed, en niet elke euro komt terug in de marktwaarde. Sinds 29 mei 2026 is bovendien een energielabel verplicht bij verkoop of verhuur van een monument, waardoor de energieprestatie bij elke transactie zichtbaar wordt.
Wilt u weten wat een verduurzamingsplan met de waarde van uw object doet, dan is dat een taxatievraag die vóór de investering thuishoort, niet erna.
Vragen?
Waarderingsinstituut B.V. waardeert monumentaal vastgoed met oog voor wat er technisch en juridisch mogelijk is. Bekijk historisch en monumentaal vastgoed of neem vrijblijvend contact op.
Bronnen: RVO — ISDE voor monumenteigenaren, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.