Direct naar de inhoud

Kennisbank

Kennis delen vanuit de praktijk.

Waarderingsinstituut B.V. publiceert regelmatig artikelen over vastgoedwaardering, monumenten, erfpacht en deskundigenonderzoek.

Kennisbank

Artikelen & publicaties

Praktijkkennis over waardering, monumenten, erfpacht en deskundigenonderzoek.

Veelgestelde vragen

Antwoorden op veelvoorkomende vragen

Een selectie van vragen die opdrachtgevers ons regelmatig stellen.

Hoe wordt een monument gewaardeerd?

Niet met een rekenmodel. Bij een monument bepaalt de combinatie van bouwkundige staat, monumentale waarden, gebruiksmogelijkheden en de beperkingen die de status oplegt wat het object waard is. Wij beoordelen het object ter plaatse, verdiepen ons in de historie en het gebruik, en onderbouwen elke aanname zodat de uitkomst navolgbaar blijft.

Welke invloed heeft de monumentenstatus op de waarde?

Die werkt twee kanten op. De status beperkt wat er mag: verbouwen, isoleren en herbestemmen zijn vergunningplichtig en soms uitgesloten, en het onderhoud vraagt om specialistisch vakwerk. Daar staan subsidiemogelijkheden en fiscale regelingen tegenover, plus een zeldzaamheid die op de juiste markt juist waarde toevoegt. Welke kant de doorslag geeft, verschilt per object.

Is een energielabel verplicht voor een monument?

Ja. Sinds 29 mei 2026 geldt de labelplicht ook voor rijksmonumenten, provinciale en gemeentelijke monumenten, bij verkoop en bij een nieuwe of verlengde huurovereenkomst. Voor kerken die nog in religieus gebruik zijn blijft de uitzondering bestaan. Let op: een slecht label verplicht u niet om te verduurzamen — het maakt de energieprestatie alleen zichtbaar.

Wat is het verschil tussen marktwaarde en herbouwwaarde?

De marktwaarde is wat een koper er vandaag voor zou betalen. De herbouwwaarde is wat het kost om het object in dezelfde staat — dezelfde constructie, materialen en indeling — op dezelfde plaats te herbouwen. Bij monumenten ligt de herbouwwaarde vaak fors hoger dan de marktwaarde, juist door het vakmanschap en de authentieke materialen die daarvoor nodig zijn.

Hoe vaak moet een herbouwwaarde worden geactualiseerd?

Periodiek, en in elk geval na een verbouwing, restauratie, uitbreiding, functiewijziging of aankoop. Een taxatie van tien jaar oud zegt weinig meer: de bouwkosten zijn de afgelopen jaren harder gestegen dan de meeste indexclausules bijhielden.

Waarom raken monumenten zo vaak onderverzekerd?

Doordat verzekeraars het verzekerde bedrag doorgaans indexeren met een index die op nieuwbouwwoningen is gebaseerd. Die volgt de prijsontwikkeling van authentieke materialen en gespecialiseerd vakmanschap niet. Een polis die keurig jaarlijks wordt geïndexeerd, kan daardoor toch ver achterlopen — wat u pas merkt na schade.

Wanneer is een second opinion zinvol?

Zodra het gesprek gaat over het bedrag en niet meer over de uitgangspunten. Een onafhankelijk onderzoek legt bloot welk gebruik, welke peildatum, welke staat en welke referenties zijn aangehouden. Vaak blijkt het verschil van inzicht daar te zitten, en niet in de rekensom.

Kan een deskundigenrapport worden gebruikt in een juridische procedure?

Ja, daar zijn onze rapportages op ingericht. Ze houden stand in overleg, bij arbitrage en in rechtszaken doordat elke stap van feit naar conclusie navolgbaar is, ook voor wie geen taxateur is, en doordat de aannames expliciet benoemd worden.

Wat is er nodig om een onderzoek te starten?

De aanleiding en de vraag die beantwoord moet worden, de objectgegevens, de gewenste peildatum en eventueel eerdere rapportages of correspondentie. Is de vraag zelf nog niet scherp, dan helpen we die eerst te formuleren — een correct antwoord op de verkeerde vraag heeft niemand iets aan.

Hoe wordt een erfpachtcanon vastgesteld?

Door de grondwaarde voor het nieuwe tijdvak vast te stellen en die te vermenigvuldigen met het canonpercentage. Beide componenten zijn onderbouwd en dus ook te toetsen. In de praktijk zit de discussie zelden in het percentage en bijna altijd in de grondwaarde: welke bestemming, welk gebruik en welke referenties zijn als uitgangspunt genomen.

Wat is het verschil tussen bloot eigendom en erfpacht?

De bloot eigenaar — meestal een gemeente — bezit de grond. De erfpachter heeft het recht die grond te gebruiken en er op te bouwen, en betaalt daarvoor een canon. Bij een waardering gaat het er dus om welk van beide rechten u waardeert; dat zijn twee verschillende vragen met twee verschillende uitkomsten.

Kan ik een canonvoorstel van de gemeente laten toetsen?

Ja. Bij een tijdvak van decennia werkt een verschil in uitgangspunt jarenlang door, dus een toets loont vrijwel altijd. Wij beoordelen de gehanteerde grondwaarde en de aannames daarachter, en onderbouwen waar wij tot een andere uitkomst komen.

Waarom werken standaardmodellen niet bij bijzonder vastgoed?

Omdat een model vergelijkbare transacties nodig heeft en die er niet zijn. Bij een kerk, een industrieel monument of een landgoed is het object uniek, laat de plattegrond zich niet zomaar herindelen en is de kring van serieuze gegadigden klein. Juist daar waar standaardkennis ophoudt, begint specialistisch werk.

Hoe waardeert u een kerkgebouw?

Dat hangt af van het scenario. Bij voortgezet gebruik is vooral de herbouwwaarde relevant, voor verzekering en meerjarig onderhoud. Bij herbestemming gaat het om de waarde ná transformatie minus de kosten om daar te komen. Bij afstoten om de marktwaarde in de huidige staat. Die drie kunnen ver uiteenlopen, dus een bestuur met één getal kent zijn alternatieven niet.

Werkt u ook voor gemeenten en maatschappelijke organisaties?

Ja. Onze opdrachtgevers zijn onder meer gemeenten, provincies, rijksdiensten, woningcorporaties, kerkbesturen, bisdommen, stichtingen en zorginstellingen, naast advocaten, notarissen, accountants en particuliere opdrachtgevers. Wij hebben nooit belang bij de uitkomst van een waardering.

Heeft u een vraag over uw eigen situatie?

Neem vrijblijvend contact op. Wij denken graag met u mee.

Neem contact op